Còn nhiều dư địa để phát triển kinh tế tuần hoàn từ rác thải
Việt Nam mỗi ngày phát sinh gần 70.000 tấn rác thải sinh hoạt, nhưng phần lớn vẫn được xử lý bằng chôn lấp, gây lãng phí tài nguyên và tiềm ẩn nguy cơ môi trường. Trong khi đó, các công nghệ mới cho thấy rác thải có thể trở thành tài nguyên quý giá nếu được khai thác hiệu quả.
Hiện tại, Việt Nam có khoảng 1.700 cơ sở xử lý chất thải rắn, nhưng chôn lấp vẫn chiếm 60-65% tổng lượng rác. Điều này cho thấy dư địa lớn cho phát triển kinh tế tuần hoàn.
Ông Ngô Huỳnh Thiện, Tổng giám đốc ARC-V, nhận định hệ thống thu gom rác tại Việt Nam hoạt động hiệu quả, nhưng khâu xử lý chưa theo kịp, khiến giá trị tài nguyên từ rác chưa được khai thác tối ưu. Ông Nano Morante từ PlasticPeople cho rằng rào cản lớn nhất là thiếu công cụ thực thi, dù nhận thức của người dân đã cải thiện. Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Trọng Minh, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của GRAC, nhận định các doanh nghiệp quốc tế như Heineken và PepsiCo đã góp phần nâng cao tiêu chuẩn môi trường, nhưng Việt Nam vẫn cần cải thiện hạ tầng và quản lý.
Thách thức lớn nhất hiện nay là chi phí và cấu trúc thị trường. Công nghệ chuyển đổi rác thành năng lượng có chi phí đầu tư lớn, trong khi công nghệ sinh học mới như sử dụng ấu trùng ruồi lính đen đang mở ra hướng đi mới với chi phí thấp hơn. Để khai thác hiệu quả, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Kinh tế tuần hoàn không phải là cuộc chơi lợi nhuận nhanh mà đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và sự phối hợp của toàn bộ hệ sinh thái.