Đặc biệt, sự chuyển pha của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), từ giai đoạn chuyển tiếp sang giai chính thức từ tháng 1/2026, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quá trình chuyển dịch xanh...
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, Luật sư Trương Tử Long, chuyên gia chính sách phát triển bền vững Công ty CP Sáng tạo xanh Việt Nam, nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp Việt Nam cần xem đây là cuộc chơi buộc phải tham gia. Việc chuẩn bị sớm sẽ mang lại lợi thế dài hạn, không chỉ giúp giảm cú sốc chi phí khi CBAM có hiệu lực mà còn tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.
Ông Trương Tử Long
Theo ông Long, giảm phát thải không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để tối ưu hóa chi phí năng lượng, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng giá trị thương hiệu.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự chuẩn bị của các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn hạn chế. Chỉ khoảng 40-50% doanh nghiệp chủ động tìm hiểu, trong khi phần lớn vẫn bị động, chỉ khi đối tác thương mại châu Âu đưa ra yêu cầu mới bắt đầu tìm kiếm hỗ trợ. Thách thức lớn nhất hiện nay là việc có dữ liệu để tính toán lượng phát thải khí nhà kính. Các doanh nghiệp thường chỉ chú trọng sản xuất mà chưa quan tâm đến việc tổng hợp, thống kê dữ liệu về tiêu thụ năng lượng.
Để giảm phát thải, các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguồn lực tài chính hạn chế, việc tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên là bước đi cần thiết trước khi đầu tư vào công nghệ mới. Những doanh nghiệp đã chủ động chuyển đổi xanh đã gặt hái thành quả nhất định, như Tập đoàn PAN trong lĩnh vực nông nghiệp.
Chính phủ Việt Nam đã có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi xanh. Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết 198/2025/QH15 nhấn mạnh việc phát triển tín dụng xanh, hỗ trợ lãi suất cho các dự án xanh. Ngoài ra, Nghị định 156/2025/NĐ-CP về tín dụng nông nghiệp cũng tạo điều kiện cho các dự án sản xuất nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn.
Những khoản đầu tư cho chuyển đổi xanh chắc chắn là khoản đầu tư cho tương lai. Dù không mang lại doanh thu ngay lập tức, nhưng trong 3-5 năm tới, các doanh nghiệp sẽ gặt hái những thành quả đáng kể. Khi chủ động và tiên phong trong chuyển đổi xanh, hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp sẽ được củng cố, thu hút khách hàng và gia tăng đơn hàng. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực này sẽ được triển khai mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi xanh.