Việt Nam phấn đấu giữ vị trí Top 3 xuất khẩu dệt may toàn cầu
Từ năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế tối thiểu 10%/năm. Đây là mục tiêu đầy tham vọng trong bối cảnh các động lực truyền thống như khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ hay gia tăng đầu tư công đang dần chạm trần.
Với ngành dệt may, lĩnh vực đóng góp khoảng 11% kim ngạch xuất khẩu cả nước, nếu tiếp tục đi theo quỹ đạo tăng trưởng theo chiều rộng, tức là chỉ dựa vào gia tăng sản lượng và kim ngạch xuất khẩu, thì mục tiêu hai con số gần như bất khả thi. Đây là nhận định của ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam tại Diễn đàn tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025.
Do đó, trong bức tranh phát triển xuất khẩu dệt may giai đoạn 2026 - 2030, con đường khả thi không nằm ở việc mở rộng quy mô sản xuất hay gia tăng số lượng đơn hàng, mà ở tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng, năng suất lao động và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, mục tiêu đến năm 2030 là giữ vững Top 3 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới, với kim ngạch khoảng 64,5 tỷ USD, đồng thời nâng giá trị gia tăng bình quân sản phẩm xuất khẩu từ 51% lên 65%.
Ngành phải dịch chuyển từ gia công (CMT) sang các mô hình có giá trị cao hơn như FOB (chủ động nguyên liệu, hoàn thiện sản phẩm), ODM (sản xuất trọn gói), OBM (nhà sản xuất thương hiệu gốc). Chuyển đổi số đóng vai trò then chốt trong quá trình này, từ thiết kế 3D, dự báo xu hướng bằng AI, quản trị chuỗi cung ứng bằng dữ liệu lớn và blockchain, đến truy xuất nguồn gốc số hóa theo yêu cầu của các thị trường EU, Mỹ, Nhật Bản.
Song song với xuất khẩu, thị trường nội địa hơn 100 triệu dân cần được coi là trụ cột thứ hai. Dự báo đến năm 2030, quy mô tiêu thụ hàng may mặc trong nước có thể đạt 8 - 9 tỷ USD. Đây là “sân nhà” để các thương hiệu Việt thử nghiệm thiết kế, xây dựng hình ảnh, hoàn thiện chuỗi bán lẻ và thương mại điện tử trước khi vươn ra quốc tế.
Phát triển ngành công nghiệp thời trang Việt Nam vì thế cần được đặt đúng tầm. Không chỉ dừng ở sản xuất, mà phải hình thành hệ sinh thái sáng tạo gồm trung tâm thiết kế, trình diễn, kết nối nhà thiết kế - doanh nghiệp - nền tảng số, từng bước xây dựng thương hiệu quốc gia “Vietnam Fashion”. Khi thương hiệu mạnh lên, giá trị gia tăng sẽ không còn nằm chủ yếu ở khâu cắt may, mà ở ý tưởng, thiết kế và câu chuyện bền vững gắn với sản phẩm.
Theo các chuyên gia, tăng trưởng theo chiều sâu dựa trên công nghệ, năng suất, nội địa hóa và thương hiệu là con đường khó, đòi hỏi vốn, tri thức và chính sách dài hơi. Tuy nhiên, đây cũng là con đường duy nhất để ngành dệt may Việt Nam vừa đóng góp thực chất cho mục tiêu chung của nền kinh tế, vừa khẳng định vị thế bền vững trong chu kỳ tăng trưởng mới 2026 - 2030.
Minh An